بازمانده ای از منزل دکتر مصدق پس بمباران روز ۲۸ امرداد ۳۲ خورشیدی

مادامی که ترومن دموکرات رئیس جمهور ایالات متحده بود، شکایت بریتانیا بر از دست دادن چاه های نفت ایران کار بجایی نمی برد. او مخالف صد در صد مداخله در امورات ایران از جهت ترس از تلافی احتمالی شوروی بود. تا اواسط دهه پنجاه قرن بیستم میلادی، نیروهای نظامی شوروی از توان و قدرت بیشتری نسبت به حریف برخوردار بودند. اما رزولت جمهوریخواه که به قدرت رسید، ورق برگشت.

در روز بیست و هشتم امرداد ماه ۱۳۳۲ خورشیدی عملیات مخفی موسوم به ajax سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا در همراهی کامل سازمان پنجم اطلاعات بریتانیا در برانگیختن مخالفان و سرنگونی دولت ملی مصدق به پیروزی رسید. دلارهای آمریکایی میان بدنامها و اراذل پایتخت پخش شده بود تا در لحظه ی مقتضی به خیابانها بریزند. وعده های آنچنانی به افسرانی چند داده شده بود و آنان در سفارت آمریکا مخفی شده بودند. این افسران عوامل خود را برای روز موعود آماده کرده بودند که به نقاط حساس لشکری و کشوری حمله کنند، دفاتر احزاب را ویران کنند و به روزنامه ها یورش برند.

تانکها و نظامیان دفتر و منزل نخست وزیر را محاصره کرده بودند. تنها سرهنگ ممتاز و افرادش که محافظان نخست وزیر بودند مقاومت می کردند. قبل از حوالی ده صبح تیمسار ریاحی به دکتر مصدق گفت که دیگر ارتش در اختیار او نیست و تقاضای چاره اندیشی داشت. ارتباطات تلفنی قطع شد. یکی دو گلوله ی نخستین از تانکها که به منزل دکتر مصدق برخورد کرد، او و همراهان به خانه های اطراف پناهنده شدند. سرهنگ ممتاز چند ساعت در مقابل کودتاچیان مقاومت کرد و لاجرم بازداشت شد. به منزل نخست وزیر ریختند. هرآنچه را که از ساعتها رگبار مسلسل و تانک نیز در امان مانده بود تخریب کردند و به غارت بردند. بقایای قیمتی منزل مصدق را همان شب به دستفروشها و کاسبها فروختند. زاهدی کودتاچی در حوالی سیدخندان کنونی تهران و در وزارت پست و تلگراف خود را نخست وزیر اعلام کرد و بدعت تعیین نخست وزیر توسط شاه بنیاد شد.

دیگر همه چیز از دست رفته بود، همه چیز. برگ سیاه دیگری به تاریخ وطن افزوده شد.

تصویر سرهنگ عزت الله ممتاز فرمانده ی محافظین منزل دکتر مصدق

این مرد باشرف توانسته بود یک گروهان از ارتش را در ۲۸ امرداد برای محافظت همراه داشته باشد 

*****

و در گره ی کور! بنام محمد مصدق چیزی نوشتم در رابطه با او: « تابلویی که بزرگترین ثروتم شد »